Object van de Maand – Februari
Kanonskogel sloop Kerktoren
Sloop van de kerktoren
Het object van de maand is één van de kanonskogels die gebruikt werd voor de sloop van de kerktoren van Harderwijk. In 1797 stortte een groot deel van de 70-meter hoge toren in door een flinke winterstorm. De enige muur die overeind bleef staan moest met behulp van een Zutphens kanon
neergeschoten worden. Met maar liefst 48 kanonskogels werd het restant van de toren omver geblazen. De beschieting richtte veel schade aan. Volgens de overlevering waren de kanonniers erg onnauwkeurig. Veel kogels schampten de toren of kwamen terecht op de daken van omliggende woningen.
Het puin van de ingestorte toren bleef nog lang liggen. Dankzij een schenking van Heribert van Westervelt en zijn nichten Frederika en Mechtelt van Westervelt konde westgevel van de kerk hersteld worden. De toren is nooit herbouwd. Over de torenval in 1797 schreef Gerhardus Knoop, in die tijd praeceptor – leraar – aan de Gelderse Academie, een gedicht.
Fragment uit gedicht over de torenval van Gerhardus Knoop:
“Nu kwam de tweede schok,
Waar bij een groote brok,
Al daavrend nederviel,
die uitzicht had naar ’t Noorden;
Terwijl we op ’t eigenst uur
Den val al dondrend hoorden
Van heel den Zuider muur;
Maar midden in dien val
Verrijst een vreemd geschal;
De Klokken ploffen neder,
En loeien door de lucht;
Een nevel rijst ‘er weder,
Waar voor het Zonlicht vlugt.”
Uit het boek van G. Knoop: De val van den toren te Harderwijck. Gedrukt door Ev. Tijhoff in Harderwijk in 1797.
De Grote Kerk is in de zomermaanden te bezoeken.
Object van de Maand
‘Object van de Maand’ is een project van Daan van Ommeren, student Cultuurgeschiedenis en Erfgoed en stagiair bij Stadsmuseum Harderwijk. Met deze serie brengt Daan twaalf bijzondere depotstukken op unieke wijze onder de aandacht. Door hun verborgen verhalen te delen, maakt hij deze doorgaans onzichtbare museumobjecten toegankelijk voor een breed publiek.
De kanonskogel is de hele maand februari 2026 te zien op de gratis toegankelijke begane grond. Beluister ook de audiotour bij het object voor meer informatie.
Het project ‘Object van de Maand’ wordt gerealiseerd in samenwerking met de Harderwijker Courant.
