Hanzestad

De Noord-Duitse Hanze was een verbond van middeleeuwse steden, ontstaan uit de samenwerking van kooplieden die zich gezamenlijk gingen verdedigen tegen belagers. Oorspronkelijk waren vooral Duitse steden rond de Oostzee lid van de Hanze. Een aantal Nederlandse steden deed ook mee aan de Noord-Duitse Hanze, onder andere Stavoren, Groningen, Harderwijk, Kampen, Zwolle, Elburg en Deventer. Harderwijk was al vóór 1280 lid.

Harderwijk behoorde tot de kleinere Hanzesteden, maar speelde wel degelijk een stevige rol in dit verbond. Gegevens uit 1494 tonen aan dat Harderwijk ongeveer evenveel 'contributie' aan de Hanze betaalde als Zwolle en Riga (de tegenwoordige hoofdstad van Letland).

Op 26 september 1316 gaf de Deense koning Erik aan Harderwijker kooplieden op de markt in Skanör - een stadje in Zuid-Zweden - een eigen vitte of plaats waar zij konden wonen. Zo'n vitte was feitelijk een stukje Harderwijk in Zweden, een soort buitenpost van onze stad.
Het belangrijkste scheepstype in die tijd was de kogge. Het schip had een hoge voor- en achtersteven en meestal één mast. In de bloeitijd van de Hanze werd het daarnaast ook als oorlogsschip gebruikt.

In 1387 kaapten Noorse zeerovers het schip van de Harderwijker Tidemans. Hij had geluk en bracht het er levend vanaf. Rond 1400 besloot de Hanze om de piraten aan te pakken. Er werd een vloot van negen bewapende koggen bijeengebracht.

In de Hanzewaard van de wijk Stadsweiden zijn de straatnamen vernoemd naar plaatsen en begrippen uit de tijd van de Hanze. In het jaar 2007 werd Harderwijk als 165e lid in het opnieuw opgerichte Hanzeverbond opgenomen.